Etɛ LiFePO4 ka nyí ɖò batɛɛ lithium tɔn lɛ mɛ??
Nǔ E È Nɔ Zán Ðò Lithium mɛ lɛ é sín nǔwiwa lɛ
Lithium gan phosphate (flume molecule LiFePO₄, lithium phosphate, LFP, e è nɔ lɛ́ ylɔ ɖɔ lithium gan phosphate alǒ ferrous fosfate) ɔ, katode sín nǔ e è nɔ zán ɖò lithium batɛɛ lɛ mɛ é wɛ. Nǔ e nɔ ɖè é wɛ nyí ɖɔ é kún ɖó nǔ xɔ akwɛ ɖé lɛ ɖi cobalt alǒ nickel ó, nǔ e è sɔ́ dó bló na lɛ é sín akwɛ hwe; bɔ carbone, lithium kpo gan kpo sukpɔ́ ɖò ayikúngban ɔ sín kɔ́ mɛ, bɔ ye sixu kpé nǔ e axi ɔ byɔ bɔ é na nyí tɔn livi ɖokpo jɛji ɖò xwè ɖokpo mɛ é wu. Ðó é nyí nǔ e è nɔ zán ɖò cathode mɛ é wutu ɔ, phosphate e nɔ w’azɔ̌ ɖò agbaza mɛ é ɖó hlɔnhlɔn e ɖò jlɛ̌ jí é (3,2 V), hlɔnhlɔn ɖaxó ɖé (170 mA·h/g), hlɔnhlɔn e nɔ ɖè hlɔnhlɔn tɔ́n é, hlɔnhlɔn e nɔ yawu tɔ́n é, kpo gbɛzán gaga ɖé kpo, bo nɔ ɖó hlɔnhlɔn ɖagbe ɖò-nu lɛ kpo hlɔnhlɔn ɖaxó kpo mɛ.
Gan lithium phosfate kristalu tɔn ɔ, olivine alɔkpa ɖokpo tɔn wɛ. Ðò nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ minaralogie é mɛ ɔ, è nɔ ylɔ ɛ ɖɔ skylite, bɔ xókwín Glɛkigbe tɔn atɔn lɛ nɔ tɔ́n sín mɛ. Ðò ores mɛ ɔ, sinmɛ ɔ sixu nyí afínnɔ, vɔvɔ-blà afínnɔ, kɔ́lu, alǒ wiwi, bɔ nǔ e è nɔ bló tawun lɛ é nɔ nyí wiwi alǒ afínnɔ- wiwi. Nǔ e è nɔ zán dó bló nǔ e nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu lɛ é ɖé lɛ nɔ ɖó gan e nɔ nyí lithium é, amɔ̌, è nɔ mɔ ɖɔ è kún sixu zán ye ó. Lithium gan phosphate ɔ, fosfate e è bló ɖó kpɔ́ é tɔn wɛ, bɔ è ɖó na bló Lithium sín xógbe e è nɔ zán dó sà nǔ na é, bɔ M sixu nyí gan vovo, kaka jɛ Fe, Co, Mn, Ti, kpo nǔ ɖevo lɛ kpo jí. nǔ è nɔ zán lɛ é. É ɖò mɔ̌ có, nú nǔ e è bló ɖó kpɔ́ lɛ é ɔ, gan lithium tɔn ɔ kɛɖɛ wɛ è sixu zán dó bló katode na ɖò batɛɛ lithium tɔn mɛ ǎ. Ðò nǔnywɛ e ɖò ayǐ dìn lɛ é mɛ ɔ, LiMnPO€, LiMnFePO€, LiVPO€, LiCoPO€, kpo nǔ gègě ɖevo lɛ kpo tíìn.
É ɖò mɔ̌ có, è sixu kpɔ́n nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ lithium phosphate é dó 1996, hwenu e azɔ̌xwé e nɔ kpé nukún dó nǔ lɛ wu ɖò Japon é mɔ ɖɔ AMPO€ wɛ (A nyí alkali metal, M is Co alǒ Fe) kpo onlivine kpo, ɖò LiFeCoPO€ sín kplékplé mɛ é ɔ, è sixu zán ɛ dó bló nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ lithium{1}}xo batterie batterie batterie é. Énɛ́ ɔ́ gúdó ɔ́, gbɛ̌ta dobanúnǔ tɔn Goodenough tɔn mɔ ɖò Massachusetts Institut d’étage d’état de l’État ɖò États-Unis, hwenu e é ɖò nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ phosphate phosphate é kplɔ́n wɛ é ɔ, lithium phosphate ɖó nǔ e è sixu vɔ́ blóɖó é sín nǔ e nɔ nyí lithium é-ion (Liagon) ɖó kpɔ́. Ðò azǎn 23gɔ́ ɔ Kɔnyásun 1997 tɔn gbè ɔ, kplɔnyiji-alavɔ Texas tɔn ɖò Austin, bo ɖó acɛ bo na ɖó xota ɖé bo nɔ ylɔ ɖɔ "Nǔ e è nɔ zán dó bló batɛɛ lithium tɔn lɛ na é" (WO1997010541), bo nɔ xlɛ́ ɖɔ è bɛ́ nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ monopole é sín bǐbɛ̌mɛ ɖò nǔ e è nɔ zán ɖò lithium jí lɛ é jí.
É ɖò mɔ̌ có, è ɖó na hɛn nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ phosphate (LiMPO₄) é dó ayi mɛ, bɔ États-Unis kpo Japon kpo na dɔn ayi mɛ lɛ tɔn wá, bo na lɛ́ bló bɔ è na ba dò nú nǔ gègě, lobo na lɛ́ bló bɔ azɔ̌xwé lɛ na yì nukɔn ɖò azɔ̌xwé lɛ mɛ. É ɖò mɔ̌ có, è sɔ́ jlɛ́ dó nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ lithium é wu[{3}spinel-spinelle{4}}spinel oxyde oxide (LiMn₄O) kpo layered-sixá (LiCoO₂}Lìnlìn ɔ ɖó nǔ e ɖò wɛn lɛ é kpo nǔ e è nɔ zán ɖò ayikúngban ɔ jí lɛ é kpo ǎ. Ðò taji ɔ, è ko bló bɔ ayijayǐ nɔ kpɔ́n te tawun, bɔ dobanúnǔtɔ́ lɛ kpo azɔ̌xwé lɛ kpo nɔ ɖó jlǒ ɖaxó.
Ɖo dobanunǔ mɛ ɔ, nǔ e è mɔ ɖò xwè gudogudo tɔn elɔ lɛ mɛ é ɔ, nǔ e è nɔ zán lithium phosphate dó bló na é ɖó well{0}}crystallized olivine système, bɔ lithium e é nɔ zán dó gbakpé é nɔ gbɔn vo nú nǔ e è nɔ zán ɖò katodu xóxó lɛ mɛ lɛ é tɔn. Nǔ e è nɔ zán dó bló katode na lɛ é ɖó nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ chou é alǒ nǔ e è nɔ bló ɖò kɔ́mɛ lɛ é, bɔ enɛ nɔ zɔ́n bɔ ions lithium tɔn lɛ nɔ yawu yì tɛntin alǒ ɖò ali ɖaxó lɛ jí, bɔ mɔ̌ mɛ ɔ, ye nɔ na nǔ e è nɔ ɖè tɔ́n lɛ é ganji. Ɖo vogbingbɔn mɛ ɔ, lithium{{4}ion diffusion canal e ɖo lithium gan phosphate mɛ lɛ ɔ, ɖokpo ɔ wɛ-dimensionnal, tinmɛ tɔn wɛ nyi ɖɔ ɖo kristalu ɔ mɛ ɔ, "tunnel" ɖokpo jɛn e nɔ mɔ nu lithium{6}ɖɔ diffusion, enɛ wu ɔ, lithium-xomɛ sin hlɔnhlɔn nɔ lin tamɛ bo nɔ hwe. Ðò taji ɔ, ɖò ninɔmɛ e mɛ è nɔ ɖè nǔ tɔ́n ɖè lɛ é mɛ ɔ, ions lithium e ɖò xomɛ lɛ é sixu sɛ̀ tɛn ɖò hwetɔnnu ǎ, bɔ enɛ nɔ zɔ́n bɔ è nɔ ɖó hlɔnhlɔn ɖaxó ɖé.
È sixu zán nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ lithium phosphate é dó gbéjé nǔ e è mɔ ɖò aga lɛ é kpɔ́n. Nǔ e è tɛ́n kpɔ́n lɛ é xlɛ́ ɖɔ nǔ e è nɔ zán dó bló nǔ e nɔ hɛn nǔ cí mɔ̌ é sín hlɔnhlɔn zinzan é hwe tawun, bɔ batɛɛ ɔ nɔ yawu gblé hwenu e è ɖò kɛkɛví kun wɛ é. Ɖiɖe 2.1 ɔ xlɛ kɛkɛvi ɔ sin azɔwiwa lithium tɔn-ion coin cellules e mɛ e wlan wema ɔ blo gbɔn phosphate synthium synthium synthium (e ma nɔ hɛn carbone ɖe a). É ɖò mɔ̌ có, è sixu mɔ ɖɔ ɖò 15 e è nɔ zán ɖò hlɔnhlɔn mɛ é gudo ɔ, batɛɛ ɔ sín hlɔnhlɔn ko gblé hú 20%. Enɛ wu ɔ, nǔ e è nɔ zán dó bló lithium phosphate na é nɔ sɔgbe nú lithium{8}}ion sín tuto batɛɛ tɔn lɛ ǎ.
Ɖo xwe 2000 mɛ ɔ, Hydro-Québec (H-Q), Canada sin acɛkpikpa to ɔ tɔn, wɛ nyi nukɔntɔn e na wlan nu do lithium gan phosphate ji kpodo nu e nɔ hɛn nǔ lɛ yi nukɔn lɛ kpo, kaka jɛ ɖiɖe ɖiɖe ɖiɖe ji ɖo lithium gan phosphate ji. Énɛ́ ɔ́ zɔ́n bɔ gan lithium tɔn phosphate ɖó hlɔnhlɔn ɖaxó ɖé, bo lɛ́ bló bɔ gbɛzán tɔn gɔ́ngɔ́n hú 2000. Enɛ wɛ nyí bǐbɛ̌mɛ nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ lithium phosphate é tɔn ɖi nǔ e è nɔ zán dó bló katodu na é ɖé.
